Veel ervaringen zijn het grootste deel van het jaar mogelijk, maar op hun best in een korte periode. De lavendel bloeit een paar weken, de witte truffel is alleen in de herfst te vinden en het noorderlicht vraagt lange, donkere nachten. Deze kalender loopt het jaar door en noemt per maand welke ervaringen dan de beste omstandigheden hebben, in Nederland, in Europa en verder weg. Voor reizen verder weg is het regenseizoen vaak bepalender dan de temperatuur.
Januari en februari
Januari is een van de beste maanden voor het noorderlicht in Lapland: de nachten zijn lang en er ligt sneeuw. Het is ook hoogseizoen voor een huskytocht en een nacht in een ijshotel. In Nederland zijn dit goede maanden om sterren te kijken bij het Lauwersmeer. Verder weg kalven de gnoes in het zuiden van de Serengeti; een safari in de Serengeti in januari en februari draait om de trek en de jonge dieren.
In februari is de Inca Trail gesloten voor onderhoud. Wel is februari geschikt voor de thermale baden in Boedapest, waar het contrast tussen koude lucht en warm water het grootst is, en voor de laatste weken in Lapland met al wat meer daglicht.
Maart en april
Maart combineert in Lapland nog volop sneeuw met langere dagen, en rond de equinox is de kans op noorderlicht statistisch iets groter. In Nederland beginnen de krokussen en narcissen in de bollenstreek te bloeien, en kustbezoekers kunnen blokarten op brede, lege stranden.
April is de maand van de tulpen. Fietsen langs de bollenvelden is op zijn best van half april tot begin mei. De kaasmarkt in Alkmaar start het seizoen, het vaarseizoen op het IJsselmeer begint en in Zuid-Spanje is het Alhambra in Granada aangenaam om te bezoeken, voor de zomerhitte.
Mei en juni
In mei gaan de eerste wadlooptochten van start en begint het seizoen voor zeilen op een platbodem en kanoën in de Biesbosch. In Peru breekt het droge seizoen aan, gunstig voor de Inca Trail naar Machu Picchu. De fjorden van Noorwegen zijn groen, met volle watervallen door het smeltwater.
Juni brengt de langste dagen. In Nederland worden de eerste jonge gewone zeehonden geboren; zeehonden spotten is dan extra de moeite waard. In de Alpen zijn vanaf eind juni de meeste via ferrata's sneeuwvrij; een via ferrata in de Dolomieten kan tot in september. Eind juni begint de lavendel in de Provence te bloeien.
Juli en augustus
Juli is de maand voor de lavendelvelden in de Provence; na half juli wordt er op veel velden geoogst. In Oeganda valt juli in het droge seizoen, gunstig voor gorilla's spotten omdat de paden in het regenwoud minder modderig zijn. Surfles in Portugal is in de zomer het meest geschikt voor beginners, met kleinere golven dan in de winter.
In augustus trekken de grote kuddes in het noorden van de Serengeti en in de Masai Mara over de Mara-rivier. In Nederland is het hoogseizoen voor zelf varen door de grachten en overnachten in een boomhut. Eind augustus worden de nachten in het noorden van Scandinavië weer donker genoeg voor de eerste kans op noorderlicht.
De Galápagoseilanden zijn het hele jaar te bezoeken. Van juni tot november is het water koeler en voedselrijker, met veel zeeleven; van december tot mei is de zee warmer en meestal rustiger.
September en oktober
In september is het oogsttijd in de Champagne; bij de champagnehuizen in Reims en in de wijngaarden eromheen is dan volop bedrijvigheid. Het Zeeuwse oesterseizoen begint, dus oesters proeven in Zeeland komt weer op de kalender. In Lapland beginnen de noorderlichtreizen, met herfstkleuren op de toendra.
Oktober is de start van de witte truffel. Truffels zoeken in Piemonte kan van het najaar tot in de winter, met de piek in oktober en november, wanneer in Alba de jaarlijkse truffelbeurs loopt. In Jordanië en Turkije zijn de temperaturen weer aangenaam voor een woestijnkamp in Wadi Rum of een ballonvaart in Cappadocië.
November en december
November is een rustige maand met lange avonden. Het is een goed moment voor whisky proeven in Schotland, een nacht in een vuurtoren bij herfststorm of een bezoek aan de grotten van Postojna, waar de temperatuur het hele jaar gelijk blijft. Eind november openen de eerste kerstmarkten.
In december staat de kerstmarkt in Straatsburg centraal, een van de oudste van Europa. In Lapland is het poolnacht met een paar uur schemer per dag, ideaal voor noorderlicht. Het Glacier Express-traject is in de winter besneeuwd; een rit in december of januari laat de Zwitserse Alpen in volle winter zien.
Vooruit plannen
Voor ervaringen met een kort seizoen raken de beste data snel vol. IJshotels, huskytochten en noorderlichtreizen rond de jaarwisseling worden vaak een half jaar of eerder vooruit geboekt, net als accommodatie in de Provence tijdens de lavendelbloei en gorillavergunningen in Oeganda in het droge seizoen. De Inca Trail werkt met een beperkt aantal vergunningen per dag, die voor de maanden mei tot en met augustus soms maanden vooruit zijn vergeven. Voor ervaringen in Nederland volstaan meestal een paar weken, behalve voor weekenden in het hoogseizoen.
Veelgestelde vragen
Welke maand is het best voor het noorderlicht?
In Lapland is het noorderlichtseizoen ruwweg van eind augustus tot begin april. De maanden rond de equinoxen, september en maart, en de donkere maanden december tot februari geven de meeste kans.
Wanneer bloeit de lavendel in de Provence?
De lavendel bloeit meestal van eind juni tot half juli. Daarna wordt op veel velden geoogst, afhankelijk van hoogte en weer.
Welke ervaringen zijn in de winter in Nederland op hun best?
Sterren kijken bij het Lauwersmeer, een overnachting in een vuurtoren en zeehonden spotten, met in december en januari de geboorte van jonge grijze zeehonden.
