Yerseke, op Zuid-Beveland aan de Oosterschelde, is het centrum van de Nederlandse schelpdierteelt. Langs de dijk liggen de oesterputten: grote betonnen bassins met houten loodsjes, deels uit 1873, waarin kwekers oesters en mosselen bewaren en laten spoelen. In de haven liggen de mosselkotters. Wie hier oesters proeft, doet dat op een paar honderd meter van de percelen waar ze zijn opgegroeid, met uitzicht over het water waar ze vandaan komen.
Welke oesters er zijn
In de Oosterschelde worden twee soorten gekweekt. De Zeeuwse platte oester is de inheemse soort, met een ronde, vlakke schelp en een fijne, licht nootachtige smaak. De creuse, de Japanse oester, heeft een langwerpige, grillige schelp en een vollere, zoutere smaak. Die is de meest gegeten oester in Nederland. Daarnaast groeien steeds meer oesters in netzakken op tafels in het water, wat een romige, vlezige oester oplevert.
Bij een proeverij liggen meestal beide soorten naast elkaar, in verschillende maten. Zo is het smaakverschil direct te merken. Een oester wordt rauw gegeten, eventueel met wat citroen of peper, en eerst gekauwd in plaats van in één keer doorgeslikt.
Hoe een proeverij verloopt
Een oesterproeverij vindt meestal plaats in of bij een van de oude loodsjes aan de oesterputten. Een kweker of gids opent de oesters ter plekke en vertelt over de herkomst, de kweekmethode en de verschillen tussen de maten. Deelnemers proeven een reeks oesters naast elkaar, vaak met een glas witte wijn, en leren daarbij ook zelf een oester te openen met een oestermes.
Zo'n proeverij duurt ongeveer een uur tot anderhalf uur. Wie liever uitgebreider eet, vindt in het dorp restaurants met oesters, mosselen, kreeft en andere schelpdieren uit de Oosterschelde op de kaart. In het seizoen is de Zeeuwse kreeft daarbij een gewild gerecht.
Seizoen
Het nieuwe Zeeuwse oesterseizoen begint traditioneel eind september, wanneer de eerste oesters van het nieuwe seizoen worden opgevist. De creuse is van september tot april op zijn best. In de warme maanden planten oesters zich voort en worden ze melkachtig, daarom richten de meeste proeverijen zich op het najaar en de winter.
Het mosselseizoen begint in juli en loopt door tot in het voorjaar. Op de derde zaterdag van augustus viert Yerseke Mosseldag, met mosselen op straat, vissersschepen in de haven en veel bezoekers. Wie het dorp liever rustig ziet, komt in oktober of november.
Mosselen worden in de Oosterschelde en de Waddenzee opgekweekt op percelen op de bodem en daarna in Yerseke verwaterd en gesorteerd. Ze worden gegeten gekookt, meestal in een pan met ui, selderij en witte wijn. Buiten het seizoen komen er nauwelijks verse Zeeuwse mosselen op tafel.
Rond de oesterputten
De oesterputten liggen aan de Oosterscheldedijk en zijn vrij te bezoeken. Tussen de bassins staan informatieborden over de bodemcultuur, waarbij oesters en mosselen op percelen op de bodem van de Oosterschelde groeien. In sommige loodsjes worden oesters verkocht en ter plekke geopend. In het Oosterscheldemuseum in het dorp is de geschiedenis van de visserij en de kweek te zien.
Wie het water op wil, kan in het seizoen mee met een excursie naar de kweekpercelen of een wandeling onder begeleiding langs de oesterputten maken. Bij laagwater valt een deel van de Oosterschelde droog en zijn de wilde oesterbanken langs de dijk te zien.
Bereikbaarheid en combineren
Yerseke ligt ongeveer twintig minuten rijden van Goes. Vanaf station Goes rijdt een bus naar het dorp. Per fiets is Yerseke goed te combineren met een route over de dijken van Zuid-Beveland of langs de Oosterschelde richting de Zeelandbrug. Het Nationaal Park Oosterschelde heeft rond Yerseke ook wandelroutes over schorren en slikken, waar in de winter veel steltlopers foerageren.
Op de terugweg ligt Zierikzee op ongeveer een half uur rijden, via de Zeelandbrug over de Oosterschelde. Het oude havenstadje heeft een historische binnenstad en is een vertrekpunt voor tochten over het water, waarbij bij laagwater zeehonden op de zandplaten te zien zijn.
Veelgestelde vragen
Wanneer is het oesterseizoen in Zeeland?
Het nieuwe Zeeuwse oesterseizoen begint eind september. De creuse is het best van september tot april, al zijn oesters van tafelkweek ook buiten die maanden verkrijgbaar.
Wat zijn de oesterputten in Yerseke?
Het zijn grote betonnen bassins aan de dijk waar kwekers oesters en mosselen bewaren en laten spoelen voordat ze worden verkocht. Het complex met de houten loodsjes gaat terug tot 1873 en is vrij toegankelijk.
Wanneer is Mosseldag in Yerseke?
Mosseldag wordt gehouden op de derde zaterdag van augustus. Het dorp staat dan in het teken van de nieuwe mosseloogst, met proeverijen en open schepen in de haven.
