Rond zonsopgang stijgen boven de valleien bij Göreme op goede dagen meer dan honderd heteluchtballonnen tegelijk op. Vanuit de mand kijken passagiers neer op feeënschoorstenen, uitgesleten tufsteenwanden, duiventillen in de rotsen en kleine wijngaarden in de dalbodems. De vaart duurt doorgaans ongeveer een uur en eindigt op een open veld, waar de grondploeg de mand met een aanhangwagen opvangt. Of er gevaren wordt, beslist de Turkse luchtvaartautoriteit elke ochtend opnieuw op basis van het weer.
Hoe de ochtend verloopt
Het ophalen bij het hotel gebeurt in het donker, afhankelijk van het seizoen tussen ongeveer vier en half zes. Op het startveld krijgen gasten meestal een licht ontbijt terwijl de ballonnen eerst met ventilatoren worden gevuld en daarna met branders worden verwarmd. Het opstijgen zelf gaat rustig: de mand komt zonder schok los van de grond.
Een mand biedt, afhankelijk van het type, plaats aan acht tot ruim twintig passagiers, verdeeld over afgeschermde vakken met de piloot in het midden. De piloot stuurt alleen de hoogte en zoekt daarmee luchtlagen met een andere windrichting. Soms zakt de ballon tot vlak boven de dalbodem en glijdt hij langs de rotswanden, soms klimt hij enkele honderden meters voor het overzicht over de hele vlakte.
Omdat de ballon met de wind meebeweegt, is er in de mand nauwelijks luchtverplaatsing te voelen. Na de landing volgt traditioneel een korte viering met een glas mousserende drank, waarna de terugrit naar het hotel volgt. Halverwege de ochtend zijn de meeste gasten terug.
Het landschap onder de mand
Het gebied bestaat uit zacht tufsteen, ontstaan uit de as van oude vulkanen als de Erciyes en de Hasan. Wind en water sleten het gesteente uit tot kegels en zuilen; waar een hardere steenlaag bovenop bleef liggen, ontstonden de bekende feeënschoorstenen met hun donkere kap. Vanuit de lucht is goed te zien hoe dicht die vormen op elkaar staan.
De meeste vaarten gaan over of langs de Rode Vallei, de Rozenvallei, de Liefdesvallei en de Duivenvallei, met het rotskasteel van Uçhisar aan de rand. Bij Göreme ligt het openluchtmuseum met rotskerken en fresco's, dat samen met de omliggende rotsgebieden sinds 1985 op de werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Een bezoek daar later op de dag maakt duidelijk wat vanuit de mand als gaten in de rotsen te zien was.
Weer en beste periode
Alle commerciële vaarten vallen onder de Turkse luchtvaartautoriteit SHGM. Elke ochtend beoordeelt een meteorologische commissie de wind, het zicht en de kans op neerslag. Bij een negatief besluit blijft de hele vloot aan de grond, ongeacht de organisatie. Wind is de meest voorkomende reden voor afgelasting, gevolgd door regen, mist en sneeuw.
Er wordt het hele jaar gevaren, maar april tot en met juni en september en oktober geven de meeste kans op rustig weer met aangename ochtendtemperaturen. In de zomer is het weer stabiel, maar is het ook het drukst. De winter levert soms een besneeuwd landschap op, met meer afgelastingen en temperaturen rond of onder het vriespunt bij vertrek.
Bereikbaarheid en overnachten
De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Nevşehir, op ongeveer drie kwartier rijden van Göreme, en Kayseri, op ruim een uur. Beide hebben binnenlandse verbindingen met Istanbul. Vanuit Istanbul rijden ook nachtbussen naar Nevşehir en Göreme, met een reistijd van ongeveer tien uur.
Göreme en Uçhisar hebben veel kleine hotels in uitgehakte grotwoningen. Vanaf de dakterrassen is het opstijgen van de ballonnen ook zonder vaart goed te volgen, wat de ochtend na de eigen vaart een tweede perspectief geeft.
Dezelfde valleien zijn ook te voet te bezoeken. Wandelpaden door de Rozenvallei en de Rode Vallei beginnen op korte afstand van Göreme en voeren langs kapelletjes in de rotsen. Tegen zonsondergang krijgt het tufsteen daar de roze en oranje tinten waaraan beide valleien hun naam danken.
Voor wie het geschikt is
Een ballonvaart vraagt weinig van de conditie, maar passagiers moeten over de rand van de mand kunnen klimmen en de hele vaart staan. De meeste organisaties hanteren een minimumleeftijd en laten zwangere vrouwen niet meevaren. Wie last heeft van hoogtevrees, ervaart de rustige, gelijkmatige beweging vaak als minder spannend dan verwacht.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een ballonvaart in Cappadocië?
De vaart zelf duurt doorgaans ongeveer een uur. Inclusief ophalen, ontbijt, opstijgen en terugrit is de ochtend drie tot vier uur gevuld.
Wat gebeurt er als de ballonvaart wordt afgelast?
Bij een negatief weerbesluit van de luchtvaartautoriteit blijven alle ballonnen aan de grond. Gebruikelijk is dat de vaart naar een volgende ochtend verschuift of dat het bedrag wordt terugbetaald.
Wat is de beste maand voor een ballonvaart in Cappadocië?
April tot en met juni en september en oktober bieden de beste kans op rustig weer en milde ochtenden. In de winter wordt ook gevaren, maar valt de vaart vaker uit door wind of sneeuw.
