Voor de kust van Panagsama, de strandwijk van Moalboal aan de westkust van Cebu, leeft het hele jaar een school van miljoenen sardines. De vissen zwemmen op een paar tientallen meters van de waterkant, vaak tussen één en tien meter diep, en vormen samen een wolk die voortdurend van vorm verandert. Er is geen boot voor nodig: een snorkel, een duikbril en een paar minuten zwemmen vanaf de kant zijn genoeg. Onderweg grazen vaak zeeschildpadden in het zeegras.
Wat er onder water gebeurt
Vlak voor de kust loopt het rif steil af naar diep water. Langs die wand hangt de school sardines, die bij elke beweging van een roofvis of zwemmer samentrekt, uitwaaiert of als één geheel wegdraait. Soms jagen horsmakrelen en andere roofvissen op de randen van de school, wat de sardines tot dichte bollen dwingt. Het beeld verschilt per bezoek: de ene keer hangt de school als een dichte muur langs de wand, de andere keer verspreidt hij zich in lange linten door het blauwe water.
Op het ondiepe deel tussen de kust en de rifrand ligt zeegras. Daar grazen groene zeeschildpadden, die vaak al in de eerste minuten te zien zijn. Ze komen regelmatig naar boven om adem te halen en laten zich van dichtbij bekijken, zolang niemand ze aanraakt of achtervolgt.
Beste tijd
De sardines zijn het hele jaar aanwezig. De droge periode, ruwweg van december tot en met mei, geeft meestal de rustigste zee en het helderste water. In de natte maanden kan golfslag het zicht verminderen en kunnen tyfoons in de regio voor een paar dagen ruw weer zorgen.
Over de dag gezien is de vroege ochtend het prettigst. De school zwemt dan vaak dichter bij de kant en er liggen nog weinig mensen in het water. Later op de dag komen er meer groepen, en bij laagwater is het ondiepe rif lastiger over te steken. Het zeewater is het hele jaar warm, ongeveer 26 tot 29 graden, zodat een wetsuit voor snorkelen niet nodig is.
Praktisch in het water
De kustlijn bij Panagsama is grotendeels rotsig, met trapjes en betonnen opstapjes naar het water. Waterschoenen beschermen tegen koraal en zee-egels bij het in- en uitstappen. Snorkelsets zijn op veel plekken langs de kust te huur.
Het rif is kwetsbaar. Bij laagwater is de afstand tot het koraal klein, dus zwemmers blijven drijven en gaan niet staan. Zonnebrand zonder schadelijke stoffen voor koraal, of een lycra shirt, beperkt de belasting van het water.
Duikers kunnen de school ook vanaf de kant op grotere diepte bekijken. Voor de kust ligt Pescador Island, een klein eiland met steile wanden dat per boot bereikbaar is en bekendstaat om zijn koraal en vissen.
Bereikbaarheid en omgeving
Moalboal ligt ongeveer drie uur rijden ten zuidwesten van Cebu City. Bussen vertrekken vanaf de South Bus Terminal; vanaf de luchthaven op Mactan komt daar de rit naar de stad bij. Vanaf de bushalte in Moalboal is Panagsama met een tricycle in een paar minuten te bereiken.
Ongeveer twintig kilometer zuidelijker, bij Badian, liggen de Kawasan Falls: watervallen met turquoise bassins in een bosrijke kloof. Vanuit het hoger gelegen Alegria zijn tochten mogelijk waarbij deelnemers door de kloof naar de watervallen afdalen, springend en zwemmend. Ten noorden van Moalboal ligt White Beach, een van de weinige zandstranden in de buurt.
Voor wie het geschikt is
Snorkelen met de sardines vraagt geen ervaring, wel het vermogen om in open zee te zwemmen. Voorbij de rifrand is het water direct diep en kan er stroming staan. Wie minder zeker is in het water, zwemt met een zwemvest of laat zich begeleiden door een lokale gids, die ook weet waar de school die dag hangt. Kinderen die goed kunnen zwemmen, blijven vaak op het ondiepe deel bij de schildpadden en kijken vanaf de rifrand naar de school.
Panagsama heeft veel kleine gastenverblijven, duikscholen en eetgelegenheden langs een smalle weg evenwijdig aan de kust. De meeste liggen op loopafstand van het water, zodat een tweede of derde keer snorkelen op een andere tijd van de dag eenvoudig is.
Veelgestelde vragen
Is de sardine run in Moalboal het hele jaar te zien?
Ja, de school sardines leeft het hele jaar voor de kust van Panagsama. Het weer en het zicht verschillen wel per seizoen, met de rustigste zee meestal van december tot en met mei.
Is een boot nodig om met de sardines te snorkelen?
Nee, de sardines zwemmen op een paar tientallen meters van de kust en zijn vanaf de kant bereikbaar. Een boot is alleen nodig voor tochten naar Pescador Island.
Hoe is Moalboal vanaf Cebu City te bereiken?
Vanaf de South Bus Terminal in Cebu City rijden regelmatig bussen naar Moalboal, met een reistijd van ongeveer drie uur. Vanaf de bushalte gaat het met een tricycle verder naar Panagsama.
